Dybuk - Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi

o spektaklu

Żydowski pisarz, publicysta i etnograf, Szymon An-ski (Salomon Zainwel Rapoport; 1863 -1920), pozostawił po sobie różnorodną spuściznę literacką. Mimo to wciąż uchodzi za autora jednego utworu - legendy dramatycznej „Na pograniczu dwóch światów. Dybuk”. Sztuka - za życia autora niedoceniona - po śmierci uczyniła go sławnym. Prapremiera światowa w języku jidisz odbyła się w grudniu 1920 roku w Warszawie. Pierwsze przedstawienie w języku polskim miało miejsce w Teatrze Miejskim ( dziś im. Jaracza) w Łodzi w 1925 r. Do światowej kariery Dybuka przyczynił się hebrajski teatr Habima z Moskwy wystawiając sztukę w 1922 w reżyserii Jewgienija Wachtangowa. Pokazywany w wielu krajach spektakl Habimy stał się prawdziwą sensacją artystyczną.

Według tradycji żydowskiej dybuk to duch zmarłego, który wciela się w żywą istotę.
Nie tylko hebrajczycy uznają, że obok materialnego świata, istnieje inny, równoległy, którego obecność przeczuwamy, chociaż nie mamy do niego dostępu. Duch i materia stanowią spójną całość. Zaświaty i ziemska doczesność są na równi rzeczywiste,a przeznaczenie, które kieruje ludzkim losem może się dopełnić i po śmierci.

Doświadczają tego bohaterowie sztuki - student jesziwy Chanan oraz jego ukochana Lea. Oboje zostali sobie przeznaczeni jeszcze przed narodzeniem, zgodnie z układem zawartym przez ich ojców. Ale czas nie stał w miejscu, ludzkie drogi się rozeszły, a i pamięć zawiodła. Ojciec Lei złamał umowę i przyrzekł rękę dziewczyny innemu. Na wieść o tym Chanan, bluźniąc przeciwko Bogu, umarł z żalu. Po śmierci jego niespokojna dusza, zwabiona rozpaczą Lei, zawładnęła jej ciałem.

Ta poetycka opowieść o wędrówce dusz, o przeznaczeniu i miłości, która nadaje sens życiu i której nie można bezkarnie ignorować, mówi również o tym, jak niedotrzymane obietnice mszczą się na przeniewiercach, o decyzjach, które ważą na całym doczesnym życiu, o niepokoju sumienia i honorze. Odrywając się na chwilę od prozy życia, warto przypomnieć sobie o tych elementarnych sprawach, które na co dzień nie zaprzątają myśli, chociaż decydują o naszym człowieczeństwie.


premiera na Dużej Scenie 08 maja 2010 r.
czas trwania spektaklu: 130 minut (bez przerwy)

Recenzje

nagrody

Złota Maska za najlepszy spektakl w sezonie artystycznym 2009/2010
Złota Maska dla Agnieszki Więdłochy za najlepszy debiut w sezonie artystycznym 2009/2010