Słabi

Słabi? Przepraszam bardzo! Teatr im. Stefana Jaracza udowodnił po raz kolejny, że ma najlepszy zespół aktorski nie tylko w Łodzi oraz wolę rozmawiania z widzami o tym. co ich dotyka, metaforą i stricte teatralnymi właśnie śród karni, zamiast wygłaszać ze sceny manifesty do przekonanych.

Najnowszy spektakl Teatru Jaracza trzeba zobaczyć koniecznie. Widzowie premierowego "ilustrowanego banału teatralnego", tak swój tekst określa sama autorka, płakali i śmiali się na przemian. Jak w życiu. Bo "Słabi" to my.

Każda z postaci, choć rysowanych grubą krechą, jest dopracowana w szczegółach - Agnieszka Skrzypczak jako dyskotekowa "madka", Matylda Paszczenko jako wojownicza terapeutka, Mikołaj Chroboczek w roli opresyjnego męża, Mateusz Ostrowski jako drobny pijaczek zajadający się "męskimi wędlinami" (baleron, salceson) i Marek Nędza, zimny (żelazny?) Jan.

Sabarze udało się jednak uciec przed banałem i stereotypowym ujęciem dzięki upoetycznieniu przestrzeni i znakomitej grze aktorskiej zespołu balansującej między tragizmem a komizmem, realizmem a oniryzmem, okrucieństwem a czułością.

Rafał Sabara i jego aktorzy dają widzowi czas na pobycie niemalże sam na sam z drzemiącymi w nas wersjami siebie: zbyt sobie obcymi, by dały się ze sobą pogodzić, ale też zbyt przystającymi do siebie, by można było tak po prostu z jednej z nich zrezygnować.

Prapremierowe przedstawienie Rafała Sabary na małej scenie Teatru im. Stefana Jaracza w Łodzi jest kongenialną wersją powstałego tekstu, działającą według własnej teatralnej zasady. Pośrodku ściany wyłożonej białymi zimnymi kaflami Beata Nyczaj wmontowała windę. Jej rozsuwające się na boki drzwi – nadające rytm inscenizacji – to mechaniczna kurtynka swoistej miniscenki na scenie. Winda jest zarazem świetnie pomyślanym i wykorzystanym miejscem przejściowym, gdzie krzyżują się sąsiedzkie stosunki. Płytkie i przelotne, lecz naznaczone świadomością, że wszyscy wszystko o sobie wiedzą i poddają ocenie. Sabara wewnątrz windy tworzy najróżniejsze konfiguracje postaci, z siłą celnego kadru ukazujące i domowe pielesze, i chłodny świat masarni, i zmieniające się współzależności. Winda, do której w każdej chwili może ktoś jeszcze wsiąść, jest tu zaskakującą metaforą gwałtu społeczeństwa na jednostce.

Bardzo dużym uproszczeniem byłoby napisać, że spektakl „słabi" nie jest słaby. Nie można tak dobrej historii, opowiedzianej w metaforyczny sposób, z dozą ironii i czułości jednocześnie, spłycić do jednego tylko określenia. Reżyser Rafał Sabara stworzył dzieło, które „słabe" jest tylko z nazwy. To apoteoza codzienności opowiedziana z niesamowitą precyzją, z dystansem i ironią.