Pranie muzgó

opis spektaklu

Witaj w Instytucie Post-Prawdy! Post-prawda nie jest jedynie problemem społecznym czy politycznym.  Jest to głęboko osobisty problem każdego i każdej z nas. Wszyscy możemy w pewnym momencie naszego życia doświadczyć dezinformacji. Za chwilę podłączymy aparaturę i spróbujemy zrozumieć, co dzieje się w umyśle człowieka, którego poglądy uległy radykalizacji. Zmierzymy puls, przewodnictwo skóry, ruchy źrenic i elektryczne impulsy przepływające przez mózg.

W czasie wojny każda informacja jest bronią. Nowe formy propagandy i wpływu, które obserwujemy od początku pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę, skutkują erozją zaufania społecznego, grożą chaosem i destabilizacją. Pranie Muzgó przedstawia symulację działań instytutu badawczego, który mógłby powstać, aby przeciwdziałać zjawiskom wojny hybrydowej na terenie Polski.

Aktorki Teatru Jaracza wcielają się w role badaczek, a na scenie towarzyszy im Yuliya Kovalchuk, pochodząca z Ukrainy neuronaukowczyni i performerka. Spektakl czerpie z dokonań neuropolityki - rozwijającej się dyscypliny naukowej, która bada biologiczne podłoże aktywności politycznej człowieka. Za pomocą zaangażowanego i krytycznego podejścia do przekazów medialnych, Pranie muzgó proponuje teatr jako rodzaj antidotum na dezinformację, poczucie zagubienia i nadmiar bodźców. Czy da się pozostać wolnym w świecie, w którym jesteśmy zewsząd poddawani manipulacji? Na czym może polegać aktywna rola sztuki w czasach kryzysu demokracji i post-prawdy? Jak uchronić społeczeństwo obywatelskie i więzi międzyludzkie przed rozpadem?

Pranie Muzgó wyrasta z wieloletniej praktyki artystycznej i aktywistycznej Magdy Szpecht, laureatki Kamyka Puzyny w 2025 roku, nagrodzonej za łączenie twórczości teatralnej z działaniami cyberaktywistycznymi, informacyjnymi, dokumentacyjnymi, edukacyjnymi i artystycznymi na rzecz walczącej Ukrainy. Przedstawienie powstało w interdyscyplinarnym zespole twórczym, a za jego przestrzeń i rozwiązania technologiczne odpowiada Janek Simon, ceniony artysta wizualny.

Spektakl dla widzów 15+

W przebiegu spektaklu możliwa jest partycypacja widza.

Treści wrażliwe:

• wulgaryzmy
• w spektaklu w krytyczny sposób prezentowane są treści związane z rosyjską propagandą polityczną i materiałami politycznymi.
  
  W spektaklu prezentowany jest wiersz “Dzieci epoki” Wisławy Szymborskiej z tomu “Ludzie na moście” z 1986 roku - za zgodą Fundacji Wisławy Szymborskiej, w tłumaczeniu na ukraiński autorstwa Hryhoriego Kochura.

W procesie pracy nad scenariuszem korzystaliśmy z: rozmów z Adamem Sokołowskim (“Podkast Dezinformacyjny”), artykułów Anny Mierzyńskiej (“OKO.Press”) oraz książki “The Ideological Brain. How Rigid Beliefs Harm Our Minds & Bodies – And Why It Matters", napisanej przez ukraińską naukowczynię Leor Zmigrod, wydanej w 2026 przez wydawnictwo Penguin.

Konsultacja merytoryczna dot. dezinformacji - Adam Sokołowski